Vàng 18K là loại vàng phổ biến được dùng để chế tác trang sức bởi độ bền và màu sắc đẹp mắt. Tuy nhiên, thị trường vàng bạc đá quý ngày nay cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro khi vàng giả, vàng kém chất lượng tràn lan. Việc biết cách phân biệt vàng 18K thật giả không chỉ giúp bạn bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo giá trị thẩm mỹ của món trang sức. Hãy cùng tìm hiểu những mẹo hữu ích để trở thành người tiêu dùng thông thái!
Các loại vàng 18K và đặc điểm của chúng
Trước khi đi sâu vào cách phân biệt thật giả, chúng ta cần hiểu rõ về các loại vàng 18K và những đặc trưng cơ bản của chúng. Vàng 18K (hay còn gọi là vàng tây 750) có nghĩa là trong 100% khối lượng vàng, có 75% là vàng nguyên chất và 25% còn lại là các hợp kim kim loại khác. Tỷ lệ hợp kim này giúp tăng độ cứng, độ bền và tạo ra nhiều màu sắc khác nhau cho vàng.
Một số các loại vàng 18K phổ biến:
Vàng vàng 18K: Là sự kết hợp của vàng nguyên chất với bạc và đồng. Loại này giữ được màu vàng truyền thống nhưng có độ cứng cao hơn vàng 24K, rất lý tưởng để chế tác trang sức tinh xảo.
Vàng trắng 18K: Được tạo thành từ vàng nguyên chất kết hợp với các kim loại trắng như palladium, niken, hoặc bạc. Vàng trắng có vẻ ngoài sang trọng, hiện đại, thường được phủ thêm một lớp rhodium để tăng độ sáng bóng.
Vàng hồng 18K: Là hợp kim của vàng nguyên chất, đồng và một chút bạc. Tỷ lệ đồng cao hơn sẽ tạo ra sắc hồng đậm hơn, mang vẻ đẹp lãng mạn và độc đáo.
Việc hiểu rõ về các loại vàng này sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc nhận biết và kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Vàng 18K là sự kết hợp của vàng nguyên chất với bạc và đồng
Dấu hiệu nhận biết vàng 18K thật giả bằng mắt thường và cảm nhận
Để phân biệt vàng 18K thật giả tại nhà, bạn có thể bắt đầu bằng việc quan sát và cảm nhận bằng tay.
Quan sát màu sắc và độ sáng bóng
Vàng 18K thật: Có màu vàng tươi hoặc màu sắc đặc trưng của vàng trắng/hồng (tùy loại) với độ sáng bóng tự nhiên, đều màu. Khi xoay dưới ánh sáng, màu sắc sẽ không bị phai hay đổi tông đột ngột.
Vàng 18K giả (mạ): Thường có màu sắc không đều, có thể quá sáng hoặc quá tối. Quan sát kỹ ở các mép, góc cạnh, nơi tiếp xúc nhiều, bạn có thể thấy lớp mạ bị bong tróc, lộ ra lớp kim loại khác màu bên dưới (thường là màu trắng bạc của bạc, đồng, hoặc hợp kim).
Kiểm tra các ký hiệu (punches)
Vàng 18K thật: Trên các sản phẩm vàng thật, đặc biệt là trang sức, thường có các ký hiệu (punches) hoặc dấu khắc chỉ hàm lượng vàng. Với vàng 18K, bạn sẽ thấy các ký hiệu như 750, 18K, hoặc K18. Những ký hiệu này thường được khắc rõ ràng, sắc nét và đều đặn.
Vàng 18K giả: Có thể không có ký hiệu, hoặc ký hiệu bị khắc mờ nhạt, không đều, thậm chí là sai chính tả. Vàng giả thường không được kiểm định nghiêm ngặt nên không có các dấu chuẩn quốc tế.
Kiểm tra kỹ các ký hiệu 750 trên sản phẩm để phân biệt vàng 18K thật giả
Cảm nhận trọng lượng
Vàng 18K thật: Vàng là kim loại nặng. Dù là 18K, nó vẫn có trọng lượng riêng đáng kể so với các kim loại thông thường khác. Khi cầm trên tay, bạn sẽ cảm thấy món đồ nặng chắc, đầm tay.
Vàng 18K giả: Thường được làm từ kim loại nhẹ hơn như đồng, nhôm hoặc hợp kim giá rẻ. Khi cầm, bạn sẽ cảm thấy nhẹ tay, không có độ "đầm" như vàng thật.
Các phương pháp kiểm tra vàng 18K tại nhà
Để kiểm tra kỹ hơn, bạn có thể thử một số phương pháp đơn giản tại nhà.
Thử với nam châm
Vàng 18K thật: Vàng là kim loại không có tính từ, do đó, vàng thật không bị nam châm hút.
Vàng 18K giả: Nếu sản phẩm bị nam châm hút hoặc có lực hút nhẹ, đó là dấu hiệu vàng giả hoặc vàng có pha nhiều kim loại từ tính. Tuy nhiên, lưu ý rằng một số kim loại làm giả vàng cũng không bị nam châm hút (ví dụ: nhôm), nên phương pháp này chỉ mang tính tham khảo ban đầu.
Thử vàng bằng nam châm là cách đơn giản để nhận biết vàng 18K sơ bộ
Thử trên gốm không tráng men
Vàng 18K thật: Lấy một miếng gốm sứ không tráng men (ví dụ: mặt đáy của một chiếc đĩa sứ cũ). Chà nhẹ sản phẩm vàng lên bề mặt gốm. Nếu là vàng thật, nó sẽ để lại một vệt màu vàng sáng.
Vàng 18K giả: Sẽ để lại vệt màu đen hoặc màu khác. Phương pháp này khá hiệu quả nhưng cần cẩn thận để không làm hỏng bề mặt trang sức.
Thử bằng lửa (cẩn trọng)
Lưu ý: Phương pháp này chỉ nên thực hiện bởi người có kinh nghiệm hoặc không nên tự làm tại nhà vì có thể làm hỏng trang sức.
Vàng 18K thật: Vàng có nhiệt độ nóng chảy rất cao (vàng 24K là 1064°C, vàng 18K thấp hơn một chút do có hợp kim nhưng vẫn rất cao). Khi hơ vàng thật trên ngọn lửa thông thường (ví dụ: bật lửa), vàng sẽ không bị biến dạng, chảy hay đổi màu đen sạm. Thậm chí, vàng nguyên chất khi gặp lửa sẽ càng trở nên sáng bóng hơn do các tạp chất bị loại bỏ.
Vàng 18K giả: Các kim loại khác hoặc vàng có pha nhiều tạp chất có điểm nóng chảy thấp hơn và dễ bị oxy hóa. Do đó, khi thử bằng lửa, vàng giả có thể bị chảy, biến dạng, chuyển sang màu đen, xanh lục hoặc xuất hiện lớp bám trên bề mặt.
Cần cẩn trọng khi thử vàng bằng lửa để phân biệt vàng 18K thật giả
Sử dụng dung dịch axit (chỉ nên thực hiện tại tiệm vàng)
Đây là phương pháp chuyên nghiệp và chính xác nhất, thường được các tiệm vàng sử dụng. Axit nitric sẽ phản ứng với các kim loại khác nhưng không phản ứng với vàng.
Vàng 18K thật: Khi nhỏ axit lên một vết cắt nhỏ trên vàng, sẽ không có phản ứng hóa học hoặc chỉ rất ít.
Vàng 18K giả: Axit sẽ tạo ra bọt khí, chuyển màu xanh lá cây (nếu là đồng) hoặc màu trắng đục (nếu là bạc mạ vàng), cho thấy sự hiện diện của các kim loại khác.
Đây là câu hỏi mà nhiều người băn khoăn khi lựa chọn trang sức. Có nên mua vàng 18K không phụ thuộc vào mục đích sử dụng và ưu tiên của bạn:
Ưu điểm của vàng 18K
Độ bền cao: Do có pha hợp kim, vàng 18K cứng hơn vàng 24K, ít bị méo mó, trầy xước, rất phù hợp để làm trang sức đeo hàng ngày.
Mẫu mã đa dạng: Độ cứng cho phép thợ kim hoàn chế tác các mẫu mã tinh xảo, phức tạp hơn, dễ gắn đá quý.
Màu sắc phong phú: Có thể tạo ra vàng vàng, vàng trắng, vàng hồng, đáp ứng nhiều sở thích khác nhau.
Giá thành hợp lý hơn: So với vàng 24K, vàng 18K có giá thành mềm hơn, dễ tiếp cận hơn cho nhiều đối tượng khách hàng.
Nhược điểm của vàng 18K
Giá trị tích trữ thấp hơn: Do hàm lượng vàng nguyên chất thấp hơn, giá trị tích trữ không cao bằng vàng 24K.
Có thể bị xỉn màu nhẹ: Mặc dù ít, nhưng do có hợp kim, vàng 18K có thể xỉn màu nhẹ sau thời gian dài sử dụng nếu không được bảo quản tốt.
Nếu bạn đang tìm kiếm trang sức đẹp, bền bỉ để đeo hàng ngày với nhiều lựa chọn về kiểu dáng và màu sắc, thì có nên mua vàng 18K không thì câu trả lời là vàng 18K là một lựa chọn rất tốt. Tuy nhiên, nếu mục đích chính là đầu tư hoặc tích trữ tài sản, vàng 24K (vàng ta) sẽ phù hợp hơn.
Qua bảng so sánh vàng 18K và 24K trên, bạn có thể thấy rõ những điểm mạnh và điểm yếu của từng loại để đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu của mình. Dù lựa chọn loại vàng nào, việc trang bị kiến thức về cách phân biệt vàng 18K thật giả vẫn là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền lợi và sự an tâm khi mua sắm. Hãy luôn chọn mua tại các cửa hàng uy tín, có giấy tờ kiểm định rõ ràng để tránh những rủi ro không đáng có nhé!